Betoverende ervaring tijdens een zwoele zomeravond.

Een zwoele zomeravond krijgt een bijzondere wending als Elisabeth het terras van Kiezkneipe Kastanie betreedt Deze betoverende Poolse verschijning zwerft al jaren door Europa om haar kunstwerkjes te verkopen en levenswijsheden te delen. ‘Ik heb geen koelkast, telefoon, drink niet, maar rook als een ketter en ben blij met een eenvoudig leven’

Mijn partner en ik zitten op het terras van café Kastanie. Een authentieke Kiezkneipe gelegen aan een majestueuze laan die naar Schloss Charlottenburg leidt. Op de tap heerlijke Berlijnse biertjes en de menukaart doet je watertanden bij traditionele Duitse gerechten als bratkartoffeln. Hier treffen buurtgenoten van alle leeftijden elkaar voor het uitwisselen van de laatste nieuwtjes. Voor het café, in het midden van de laan ligt een brede strook die omzoomt wordt door hoge bomen. Er wordt Jeu de boules gespeeld. Met enige regelmaat steekt een van de medespelers de straat over om nieuwe drankjes te halen. Of dat het spel ten goede komt? Het humeur fleurt er in elk geval van op. Het getik van de ballen die tegen elkaar kaatsen, het gelach en gepraat. Door de hoge temperatuur wordt het geluid lichter en verder gedragen, ze versmelten met het geroezemoes van het caféterras onder de kastanjebomen. 

‘Ik reis al 18 jaar door Europa, in die jaren heb ik het hele continent gezien. Op de plekken waar ik kom probeer ik mijn kunst te verkopen, daar leef ik van. ’Haar stem werkt betoverend vanaf de eerste letter die ze uitspreekt. In gebroken Duits en met een Slavische tongval vloeien de woorden uit haar mond. Door haar uiterlijke verschijning krijgen we even een indruk van hoe men er in Berlijn in de roaring twenties uitgezien moet hebben.Deze dame die bij ons aan tafel is komen staan kan zo weggelopen zijn van de filmset van de televisieserie Babylon Berlin. De mensen op het terras vervagen, ze worden figuranten in het schouwspel dat zich bij ons afspeelt.

De Poolse Elisabeth betoverd het terras van Kastanie

Elisabeth heet de verschijning die elegant een shawl om haar hoofd heeft gewikkeld. Parelsnoeren sieren haar hals en polsen. De parels zijn nep, maar weerkaatsen op dat moment alle schoonheid van de wereld en ogen puurder dan een diamant. Een wijd gewaad omhult een fragiel lichaam, dat tegelijk een oerkracht uitstraalt. Deze vrouw is gehard door het bestaan en heeft vele kanten van het leven aanschouwt. Ze haalt uit haar tas een zwart tableautje met opstaande randen, dat een geverfd fotolijstje blijkt te zijn. Uit dezelfde tas komt een zilveren doosje tevoorschijn waar allerlei gekleurde kaartjes in zitten, groot en klein, die ze op het tableautje uitspreidt. ‘Met een gouden en zilveren pennetje teken ik een mandala op de kaartjes die ik levenskunstwerkjes noem. Zou je een kaartje willen aanwijzen?’ vraagt ze aan mij en ik gehoorzaam. ‘Je hebt oranje gekozen, die kleur representeert je emoties, energie en je seksualiteit. Dat is waar je lichaam en geest op dit moment mee bezig zijn.’ Terwijl ik haar filosofie laat bezinken en in mijn onderbewuste te rade ga of seksualiteit en emoties inderdaad thema’s van nu zijn verstoort ze mijn interne zoektocht voor een mededeling van zakelijke aard: ‘Eigenlijk ga ik altijd naar Friedrichshain. De overwegend links alternatievelingen die daar wonen en de toeristen zijn altijd wel geïnteresseerd in mijn werk. Door het lot werd ik vandaag naar Charlottenburg gebracht een wat rijkere en meer burgerlijke buurt van de stad. Vandaag heb ik geluk, want het terras zit vol en het mooie weer maakt de terughoudende Charlottenburgers ontvankelijker. Tot nu toe heb ik al 28 euro verdient!’ De opbrengst van de avond waar ze zo blij mee is lijkt me toch een schamel bedrag om van te kunnen leven. Als ik vraag waar ze in Berlijn leeft werpt de vrouw me een mysterieuze blik toe en geeft indirect antwoord: ‘Ik heb geen koelkast, drink niet, heb geen telefoon of fotocamera en ik ben blij met een eenvoudig leven.’ Ondertussen steekt ze een zelfgedraaide sigaret op: ‘Ik rook wel als een ketter. Dit zwervende bestaan leid ik nog een paar jaar. Daarna trek ik me terug in Polen in de bergen, waar mijn zus woont. Dan kan mijn tas blijven staan, maar ga ik putten uit de bagage aan ervaringen die ik tijdens mijn reizen heb opgedaan. Ik ga een boek schrijven, want tijdens die zwerftochten over het continent heb ik veel mensen ontmoet uit allerlei landen met soms totaal afwijkende gebruiken, tradities en culturen. De mooiste les die ik geleerd heb is dat we ondanks de verschillen allemaal gelijk zijn. Ik merkte dat het mogelijk moet zijn om vreedzaam en respectvol met elkaar te kunnen samenleven als we niet langer kijken naar wat ons van elkaar onderscheidt, maar naar wat ons verbindt.’

De ‘levenskunstwerkjes.’

‘In Polen heb ik alles wat mijn hartje begeert en zal ik uiteindelijk rust vinden.’ besluit Elisabeth terwijl ze haar spulletjes weer in de tas stopt. Op de vraag of ik haar mag fotograferen reageert ze resoluut: ‘nee, want ik wil geen onderdeel zijn van de rationele werkelijkheid, maar een sprookje blijven.’ Ze loopt weg, even geruisloos als ze is gekomen naar een andere tafel. De kaatsende Jeu de boules ballen, het gelach en geroezemoes keren terug. In een nieuwe werkelijkheid waarin ik ben betoverd en voorlopig nog even in wil vertoeven. ‘Tschüldigung, mag ik nog twee biertjes? 

Tekst en beeld: Rik Alexander

Volg me ook op Instagram @deblikvanrik

Recommended Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *